Iets waar ik mij een beetje aan kan ergeren, zijn de fouten die mensen maken als ze procenten gebruiken om iets te verduidelijken. Opzich zijn procenten heel handig om te gebruiken – veel mensen zijn erg goed in verhoudingen snappen aan de hand van procenten; maar gebruik ze dan wel goed!

Procenten drukken een verhouding uit. Namelijk tussen ‘alles’ en ‘een deel van alles’. Alles is dan 100% en ‘een deel van alles’ is een getal wat in verhouding staat met ‘alles’. Als een TV 599 euro kost en je krijgt 7% korting, dan is ‘alles’ de 599 euro (100%) en ‘een deel van alles’ de korting die je krijgt (41,93 euro – 7%). Tot zover brugklas wiskunde.

Er zijn twee hele grote fouten die je regelmatig ziet als men gebruik maakt van procenten. Bij de ene betreft het het gebruik van de term ‘procenten’, bij de tweede gaat het over het totaal verkeerd gebruiken van de term.

Een eerste hatelijk fout die je vaak voorbij ziet komen, is het gebruiken van procenten om feiten te verdraaien (of op z’n minst de feiten te verhullen en wel op zo’n manier dat de gemiddelde lezer de feiten niet zal checken). Een voorbeeld uit de laatste Bright Magazine (23; pag. 62):

“Er werd in 2007, het jaar van milieuhype, minder duurzame energie geproduceerd in Nederland. In 2006 bestond 6,5 procent van de totale energieproductie uit groene stroom, maar volgens het CBS is dat in 2007 naar 6,0 procent gedaald.”

Of de stelling (minder duurzame energie geproduceerd in Nederland in 2006 vs. 2007) nu juist is of niet, dat is niet af te leiden uit de cijfertjes die dit onderbouwen. ‘Minder duurzame energie geproduceerd’ stelt dat het om harde getallen gaat (er staat nergens ‘relatief’ of ‘procentueel’); maar procenten zijn relatief! Ze zijn relatief aan een absoluut getal – in dit geval de groene energieproductie als deel van de totale energieproductie. Deze energieproductie meten we officieel met de SI-eenheid joules (J), maar gebruikelijk is te spreken van Kilowattuur (kWh).

Als onze totale energieproductie 100 kWh zou zijn over 2006 (fictief ja ), dan zou de groene energieproductie dus 6,5 kWh zijn (6,5% van 100 kWh). In 2007 is het duidelijk dat de verhouding tussen groene energieproductie en andere energieproductie verschoven is – we wekken relatief (!) minder groene energie op. Maar wat nou als onze totale energieproductie in 2007 gegroeit is (wat niet zo raar zou zijn; we gebruiken nog altijd meer en meer energie), bijvoorbeeld naar 110 kWh – dan zijn we plots meer groene energie gaan produceren dan in 2006! Van 6,5 kWh in 2006 naar 6,6 kWh in 2007 (110 * 0,06).

Kortom: het geciteerde stukje kan het totaal mis hebben, de geoefende lezer zal dat zien (en wellicht de absolute getallen erbij zoeken); de niet geoefende lezer zal de denkwijze van de auteur volgen zonder verdere vragen: 6,5 is immers meer dan 6,0.

De tweede fout is een die ik vaak zie op RTL 7 (tijdens het financieel economisch nieuws): als de beurskoers 1 uur geleden nog 3,75% was gezakt (in verhouding met de beurskoers aan het begin van de dag – de 100%) en op dit moment 3,5% is gezakt (opnieuw in verhouding met de beurskoers aan het begin van de dag), dan is er ook een verhouding uit te rekenen tussen de genoemde procentuele getallen. Op RTL 7 roepen ze dan graag wat het verschil tussen de koersdaling (in procenten) van 1 uur gelden (3,75%) en de de koersdaling op dit moment (3,5%) is. Volgens sommige correspondenten van RTL 7 is het verschil tussen die twee getallen 0,25 procent.

FOUT. Als dat zo zou zijn, dan zou de koersdaling op dit moment niet 3,5% zijn maar 3,74% (3,5 * 0,9975). Wat ze willen zeggen is dat het verschillen tussen de procentuele getallen op dit moment 0,25 bedraagt. Dit getal is absoluut (en niet relatief, zoals procenten). Het getal om het verschil tussen procentuele getallen uit te drukken heeft zelfs een naam – procentpunt. In dit geval zou de correspondent dus moeten zeggen dat het verschil tussen de koersdalingsmeting van een uur geleden en die van dit moment 0,25 procentpunt bedraagt. Wil hij het zo nodig in procenten uitdrukken, moet hij dat maar even uitrekenen (6,67%).

Vanwaar mijn gezeur? De eerst gegeven fout wordt vaak per ongeluk gemaakt – als er in het voorbeeld geen absolute getallen gecheckt zijn is het onduidelijk of de stelling houdbaar is (heeft de schrijver wel de absolute getallen gecheckt, maar de relatieve getallen gebruikt heeft voor z’n verhaal is de stelling wel correct maar verkeerd onderbouwd). Maar de eerste fout kan ook expres gemaakt worden, om de lezer te misleiden. Het is aan de lezer om altijd scherp te blijven (en aan de schrijver om betere getallen te zoeken om z’n stelling te staven).

De tweede fout zal minder snel tot verwarring leiden of voor misleiding gebruikt worden, maar kan tot zelfde problemen leiden: een stelling kan compleet verkeerd geformuleerd worden, omdat het verschil tussen procenten en procentpunten niet gemaakt wordt. In dit geval vind ik het met name storend omdat deze fout ook gemaakt wordt door (semi-) specialisten. Ik verwacht van een economische journalist die de hele dag met cijfertjes schuift meer exactheid dan van een leek op dit vlak.

U bent gewaarschuwd!

Tijdens mijn nachtdiensten van vorige week heb ik weer eens radio geluisterd (het is gewoon fijn om af en toe een stem te horen of om even te kunnen bellen). Meteen weer geïnspireerd tot een hoop leuke nieuwe muziek (normaal check altijd wat obscure muziek-review sites – op die manier loop je de pop muziek toch vaak mis).

Wat te denken van Gabriella Cilmi met ‘Sweet About Me’ (video). Verbazingwekkende stem voor een 16 jarige… luister na dat nummer voor de grap eens naar ‘You Know I’m No Good’ van Amy Winehouse (video). Allebei mooi, en lijkt allebei op elkaar. Cilmi de nieuwe Winehouse?

Een ander – errug pop-rock – nummer komt van Kid Rock. Volgens mij heeft hij een leuk zomerhitje in handen met ‘All Summer Long’. Een mengeling van Warren Zevon’s ‘Werewolves In London’ (video) en Lynyrd Skynyrd’s ‘Sweet Home Alabama’ (video). Tot dit laatste nummer is Kid Rock’s nummer ook meteen ode. Het is hem vergeten dat het absoluut geen artistiek hoogstandje is – het liedje zorgt immers voor gedachtes over warme zomeravonden, bbq’s en koude biertjes. Andere mensen zijn het daar overigens absoluut niet mee eens (zie de comments voor wat glimlachjes).

Natuurlijk ook nog wat onbekendere muziek ingeslagen – de nieuwe Beck bijvoorbeeld. En ook niet geheel onbelangrijk, een LOI CD set met een cursus Italiaans .

Let op dit is een lang verhaal, zonder gezapige kijk-plaatjes. Klik op ‘lees verder’ hieronder om het hele verhaal te zien.

De discussie rond gebruik van aardolie heeft weer een extra impuls gekregen. Dit maal niet vanuit de hoek van de natuurrakkers, maar voor de verandering uit de hoek van de mensen die bang zijn de olie straks op (zoals vroeger het enige argument was om oliegebruik te minderen). En gelijk hebben die mensen, zou ik zeggen. De prijzen voor benzine rijzen de pan uit, een gevolg van een te grote vraag en een te klein aanbod. Door heel Europa staken werknemers die direct te maken hebben met de olieprijzen. Ook in ons eigen landje zien we stakingen in de transport sector. Maar ook de stakingen van het busvervoer hadden hier indirect mee te maken (hadden zeg ik, vandaag is er weer wat geld gevonden voor de buschauffeurs).

De zogenaamde ‘Peak Oil‘ lijkt dichtbij te komen of is misschien al geweest. Na deze piek zal de productie van olie dalen, met belachelijke prijzen voor praktisch alles als gevolg. Dit merken mensen nu al. Auto rijden is een stuk duurder geworden, waarmee ook de producten die van plek A naar plek B vervoerd zijn logisch gezien duurder zijn geworden. Mijn vraag is niet wat de gevolgen zijn (die betekenen sowieso een hervorming van de energiemarkt), maar hoe gaan we de gevolgen opvangen? En als het even mee zit, redden we tussendoor ook nog het klimaat.

Klik op ‘lees verder’ voor de rest.

[Lees verder]

Ik heb de essentie van het bestaan gevonden toen ik zojuist op de wc zat.

Rick aan Jochem om 10:55: Heb je het nog overleefd gisteravond? (Dit vraagt om wat uitleg; ik ben afgelopen week best ziek geweest en besloot tegen beter weten in toch de kroeg te bezoeken en gewoon lekker door te dringen. Heineken. Best gezellig, totdat ik me toch beroerd ging voelen (koorts achtig) en toen dat weer een beetje genormaliseerd was, was ik moe. Dus vandaar de bezorgdheid.)

Jochem aan Rick om 11:15: Ach, overleven is een groot woord. Beetje beroerd geworden, vooral moe.

Rick aan Jochem om 11:16: Komt wel weer goed.. Ik sta ook weer aan het werk ondanks de kater..

Jochem aan Rick om 11:18: Oververmoeidheid (scrabble) is iets anders dan kater.. Mijn lichaam vond me blijkbaar niet genezen.

Rick aan Jochem om 11:32: Oververmoeidheidverschijnsel en, drie keer de woordwaarde, zijn inderdaad niet fijn..

Jochem aan Rick om 11:33: Voor de speler zeker wel.

(Oja, en m’n lieve zusje is vandaag jarig. Hiep hoi. Zet de feestmuts maar op en de taart klaar.)

Nou, de eerder genoemde telefoon is eindelijk binnen hoor . En hoewel hij opzich erg leuk is, moet ik toch een hoop reviews die op het internet staan (en allemaal stuk voor stuk enthousiast zijn) nuanceren. Eigenlijk kan niet stiekem meer met deze telefoon dan dat ik met mijn oude deed (Sony Ericsson K750i).

Los van de standaard functies, waren er een paar dingen waar ik me echt op verheugde:

GPS: nou, in het kort, die zuigt. Ik heb nog maar een paar keer een fix gehad, als ik echt de moeite er voor nam (open ruimte, goed weer, geduld). Hij is gewoon slecht (ja, ik schuif de telefoon open) dus daar moet ik nog even een goede studie van maken (ben niet zo bekend met andere GPS systemen, dus misschien eis ik te veel).

Internet: die is toppie. Relaxte browser, snel (gecapte HSDPA + wifi), ssh werkt ook redelijk.

Schuifje gaat lekker en de telefoon is nauwelijks groter dan m’n oude telefoon. Scherm is super helder en de foto’s zijn echt prachtig (staan er nu twee van deze telefoon op Flickr). De instellingen van de camera zijn ook goed te doen (standaard huis-tuin-keuken-camera instellingen), hoewel ik nog niet heb gevonden of er een programmaatje is de flits aan kan laten staan (ivm gebruik als zaklamp).

Al met al een leuke telefoon met heel veel mogelijkheden waarvan ik er nog maar een paar heb gebruikt. En ook erg wennen, een Nokia/Symbian.

Ik hang nu bij T-Mobile in de queue. Dat je moet wachten is tot daar aan toe (vind het al heel wat dat ik gratis op zaterdag mag bellen), maar dat ik naar KUT muziek MOET luisteren. En dan bedoel ik niet alleen KUT muziek, maar ook MOET luisteren.

Dan gaat het ook nog eens door die kut speakertjes van je telefoon (ga niet de hele tijd met de telefoon aan m’n oor hangen)… deprimerend. Dus.

Wat een concept, de grote donorshow. Iedereen die er niets over mee heeft mee gekregen, heeft onder een steen geleefd en moet maar even wat nieuws terug lezen. Zoals iedereen zegt: vanaf het begin was het voor mij en m’n vrienden duidelijk dat het vrij ge-acteert was (maar toch houd je hoop/geloof; laten we er niet omheen draaien).

Maarrrr desondanks heb ik een opmerking: wat gebeurd er met mijn geld? Ik heb twee maal gestemd op Vincent (omdat hij zo laag stond en je het natuurlijk iedereen hem wilde laten winnen). Morgen gaat er een brief uit naar BNN. Sterker nog, waarom stuurt de hele blogosphere /wereld geen brief naar BNN om het geld terug te halen? Zodra ik m’n 1,20 terug heb, gaat het overigens direct naar de juiste stichting.

En ja, ik ben al eeuwen donor (sinds m’n achtiende verjaardag). Fijne avond, bierrr!

Bah, altijd hetzelfde liedje. Er zijn van die zeer vrome mensen die schelden met alles wat los en vast zit, maar zodra iemand het woord kanker laat vallen voelen ze zich zeer aangesproken. “Ja m’n opa is er aan overleden.” Jezus man, zelfs ik maak me me daar niet druk over. En mijn opa is er ook aan overleden. En m’n oom. En mensen in m’n familie hebben het gehad (en gelukkig genezen).

Blijkbaar is kanker voor die mensen enkel een ziekte, terwijl ze de meeste onder hen wel een andere betekenis geven aan tering (je weet wel – hoest-hoest tbc). Of wat te denken van tyfus (ontsteking, veroorzaakt door onder meer tok-tok salmonellae).

Nog duizend keer vervelender zijn mensen die niet weten dat op het woord kanker anderen woorden zijn gebaseerd. Men neme: kankeren. Men neme kankerlijer. Check de dikke van dale maar voor hun definitie, dan zal het je opvallen dat die woorden in een hele andere context staan dan het toewensen van vervelende ziektes.

Het is sowieso niet de bedoeling mensen ziektes toe te wensen als je krachttermen gebruikt – in die context gebruiken de meesten dergelijke scheldwoorden (als je je kop stoot ofzo) (of als je iets ergs/leuks extra kracht wenst bij te zetten – krachttermen heten ze niet voor niets). Uberhaupt ken ik maar weinig mensen die anderen regelmatig ziektes toewensen, dat is natuurlijk nooit gewenst (iemand met een vervelende ziekte).

En voor de mensen die zichzelf toch een beetje schuldig voelen na het niet-vrome gebruik van het woord kanker: roep godverdomme en alles is weer goed (god verdom mij is een vrij onlogische term om te gebruiken, maar in dit geval meteen een boetedoening voor je zonden).

Zaterdagavond had ik een reünie van mijn laatste basisschool. En het was onzin.

Echt, reünies zouden verboden moeten worden. Allemaal mensen die je in jaren niet gesproken hebt en enorm anders zijn dan jij. Terwijl ik, geloof ik, volwassen ben geworden, zit je opgescheept met een paar halfzachte doetjes en een jongetje dat vuurtje steekt (bedenk goed: hij is 19 en studeert/curseert in Leiden. Hij wil daar niet wonen zodat hij lekker dicht bij het duin zit en fikkie kan stoken).

Het gevoel wat je eraan over houd is zoveel als: leuk jullie weer eens gezien te hebben, zullen we dit NIET herhalen? Meer nee hoor… er komen hier en daar alweer kreten om dit vaker te doen. Jezus, dat er dus mensen zijn die deze ongein leuk vinden.

Nee, mij zie je niet meer op reünies, tenzij het met leuke mensen is die je nog wel regelmatig ziet. Hoe ik het in godsnaam heb kunnen uithouden tot laat is voor mij nog steeds een vraag…

PS (weet je wat dat betekend ?: post scriptum): Bovenstaande doet niets af aan de organisatie, hoor. Ik weet dat een hoop mensen helemaal blij worden voor reünies en er weer een jaar of 10 op kunnen leven, maar voor mij geld dus ongeveer het tegenovergestelde.

Een tijdje terug had ik een klacht ingediend bij de Reclame Code Commissie. Deze doet niet-bindende uitspraken over alle reclame uitingen in Nederland, indien daarover een ontvankelijke klacht binnen komt. De uitspraak is wel bindend voor de bij de stichting aangesloten organisaties (omroepen e.d.), die verplichting zich de reclame niet meer uit te zenden.

Klik op lees verder om meer te lezen over de klacht (inhoud, verdere correspondentie).

[Lees verder]